Ата заң 2026 жылдың 1 шілдесінде күшіне енеді.
2026 жылдың маңызды саяси оқиғаларының бірі ретінде ел өміріне елеулі ықпал еткен жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі республикалық референдумды атауға болады. 15 наурызда өткен жалпыхалықтық дауыс беру қорытындысы бойынша сайлау учаскелеріне келген азаматтардың 87 пайыздан астамы (Референдум жөніндегі орталық комиссияның мәліметі бойынша) Конституцияға енгізілген өзгерістерді қолдады. Өзгерістер Ата заңның шамамен 84 пайыз нормасы мен баптарын қамтыды. Олардың қатарында вице-президент лауазымын енгізу, қос палаталы Парламенттің орнына бір палаталы Құрылтайға көшу, сондай-ақ Қазақстан халқының жаңа жоғары консультативтік органы – Қазақстан Халық кеңесін құру секілді бастамалар бар.
Сонымен қатар азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, жеке деректерді қорғауға, тілдер мен дін мәртебесіне қатысты жаңа ережелер бекітілді. Әсіресе әлеуметтік қамтамасыз ету саласындағы азаматтардың құқықтарына айрықша мән берілді. Оның негізгі тетігі ретінде әлеуметтік төлемдерге, зейнетақылар мен жәрдемақыларға мемлекеттік кепілдіктер айқындалды. Бұл – мемлекет тарапынан халықтың тұрмыс деңгейін қолдауға бағытталған міндеттемелердің көрінісі. Конституцияда кедейлік пен әлеуметтік теңсіздікті азайтуға, сондай-ақ әрбір азаматтың лайықты өмір сүру деңгейін қамтамасыз етуге арналған әлеуметтік бағдарламаларды дамыту көзделген.
Мамандардың пікірінше, қабылданған өзгерістер қазіргі заман талаптары мен сын-қатерлеріне сай келетін орнықты әлеуметтік жүйе қалыптастыруға мүмкіндік береді. Осылайша, Қазақстанның жаңа Конституциясы әлеуметтік қамтамасыз ету мәселесін мемлекеттік саясаттың басты басымдықтарының бірі ретінде айқындап, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған ұстанымды нақты көрсетіп отыр.
Соңғы жылдары Қазақстан ашық әрі тиімді саяси жүйе құруға ұмтылып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, республикалық референдум азаматтардың шешім қабылдау үдерісіне тікелей қатысуына жол ашқан реформалардың маңызды құрамдас бөлігі болды. Сарапшылар қабылданған өзгерістер елдегі басқару жүйесінің тиімділігі мен ашықтығын арттыруға негіз болады деп есептейді.
Сондай-ақ, азаматтық қоғам өкілдері жаңа Конституция елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайының жақсаруына оң ықпал етеді деген сенім білдіруде.
